नॅशनल हाय-स्पीड रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेडने आज महाराष्ट्र राज्यातील ‘डबल लाईन हाय-स्पीड रेल्वे’साठी ट्रॅक व ट्रॅक-संबंधित कामे, डिझाइन, पुरवठा आणि बांधकाम तसेच टेस्टिंग व कमिशनिंगसाठी एम/एस लार्सन & टुब्रो लिमिटेडसोबत करार केला. एकूण सुमारे 157 किमी रूट अलायन्मेंट असलेल्या या प्रकल्पात मुंबई बुलेट ट्रेन स्टेशन आणि महाराष्ट्र-गुजरात सीमेवरील झरॉली गाव यांच्यातील संपूर्ण अलायन्मेंटचा समावेश आहे. यामध्ये चार (04) स्टेशन आणि ठाणे येथील रोलिंग स्टॉक डेपो यांचे ट्रॅक कामेही समाविष्ट आहेत.
गुजरातमधील ट्रॅक बांधकामाचे काम (पॅकेज दि-2 आणि दि-3 अंतर्गत) 200 किमीपेक्षा जास्त व्हायाडक्टवर वेगाने प्रगती करत आहे. सर्व तीन ट्रॅक बांधकामाशी संबंधित पॅकेजेस भारतीय कंपन्यांना देण्यात आले आहेत, ज्यामुळे हाय-स्पीड रेल्वे ट्रॅक बांधकाम तंत्रज्ञानातील भारताची एकूण कौशल्य आणि तज्ज्ञता वाढत आहे.
जपानी हाय-स्पीड रेल्वे (शिंकान्सेन)मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या बॅलास्ट-लेस स्लॅब ट्रॅक सिस्टीमचा भारताच्या पहिल्या हाय-स्पीड रेल्वे प्रकल्पासाठी (एमएएचएसआर) वापर केला जात आहे. या ट्रॅक सिस्टीममध्ये चार मुख्य घटक आहेत: आरसी ट्रॅक बेड, सिमेंट-अस्फाल्ट मोर्टार (सीएएम), प्री-कास्ट ट्रॅक स्लॅब आणि फासनेरसह रेल्स.
एनएचएसआरसीएलसोबतच्या एखाद्या एमओयू अंतर्गत, जपानी रेल्वे तांत्रिक सेवा (जार्ट्स) ने भारतीय अभियंते, कामाचे नेतृत्व करणारे, पर्यवेक्षक आणि तंत्रज्ञांसाठी सर्वसमावेशक प्रशिक्षण व प्रमाणपत्र कार्यक्रम राबविले आहेत. 15 विशेष मॉड्यूल्सचा समावेश असलेल्या या कार्यक्रमांमध्ये ट्रॅक स्लॅब निर्मिती, आरसी ट्रॅक बेड बांधकाम, स्लॅब ट्रॅक प्रतिष्ठापन आणि सीएएम प्रतिष्ठापन यांसारख्या प्रमुख क्षेत्रांवर भर देण्यात आला. गुजरातमधील दि-2 आणि दि-3 पॅकेजेस अंतर्गत सुमारे 436 अभियंत्यांना या प्रगत तंत्रांमध्ये आधीच प्रशिक्षण देण्यात आले आहे. या पॅकेजअंतर्गत महाराष्ट्रातही ट्रॅक काम सुरू होण्यापूर्वी अभियंते व पर्यवेक्षकांना प्रशिक्षण देण्याची अशीच पुढील योजना आहे.
8 सप्टेंबर 2025 पर्यंत प्रकल्प प्रगती
- व्हायाडक्ट बांधकाम: 320 किलोमीटर
- पिअर कामे: 397 किलोमीटर
- पिअर फाउंडेशन: 408 किलोमीटर
- 17 नदी पूल, 09 स्टील पूल आणि 05 पीएससी (प्रि-स्ट्रेस्ड काँक्रीट) पूल पूर्ण झाले आहेत
- 203 किलोमीटर लांबीच्या मार्गावर 4 लाख नॉईज बॅरियर्स बसविण्यात आले आहेत
- 202 ट्रॅक किलोमीटर ट्रॅक बेड बांधकाम पूर्ण झाले आहे
- सुमारे 44 किलोमीटर मुख्यलाइन व्हायाडक्टवर 1800 ओएचई मस्त्स बसविण्यात आले आहेत
- महाराष्ट्रातील बीकेसी आणि शिल्फाटा दरम्यान 21 किलोमीटर लांबीच्या टनेलचे काम सुरू आहे
- पालघर जिल्ह्यातील 07 पर्वत टनेल्समध्ये खणकामाचे काम सुरू आहे
- गुजरातमधील सर्व स्टेशनवरील सुपरस्ट्रक्चरचे काम प्रगत टप्प्यात आहे. महाराष्ट्रातील मुंबई अंडरग्राउंड स्टेशनवर सर्व तीन उंचावलेल्या स्टेशन्सवरील काम आणि बेस स्लॅब कास्टिंग सुरू आहे
