मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पासाठी मणिनगर येथे अहमदाबाद–वडोदरा रेल्वे लाईनवर सुमारे 1360 मेट्रिक टन वजनाच्या सर्वात जड प्रीकास्ट-प्रेस्ट्रेस्ड पोर्टल बीम (गर्डर)चे लॉन्चिंग पूर्ण करण्यात आले आहे।
हा पोर्टल बीम एक प्रीकास्ट काँक्रीट संरचना असून त्याची लांबी 34 मीटर आहे आणि त्याचा क्रॉस-सेक्शन 5.5 मीटर x 4.5 मीटर आहे। मणिनगर रेल्वे स्थानकाजवळ अशा एकूण पाच बीम बसविण्याची योजना आहे। या बीमचे बांधकाम साइटवरच प्रीकास्ट स्वरूपात केले जात आहे आणि त्यांना एकात्मिक जड युनिट्स म्हणून स्थापित केले जात आहे।
संपूर्ण लॉन्चिंग प्रक्रिया कठोर सुरक्षा मानकांखाली सुमारे 3.5 तासांच्या उल्लेखनीय कमी कालावधीत पूर्ण करण्यात आली। हे काम भारतीय रेल्वेसोबत समन्वय साधून पूर्ण ट्रॅफिक आणि पॉवर ब्लॉक दरम्यान करण्यात आले। यापूर्वी या कामासाठी सुमारे 6 महिन्यांचे दीर्घ कॉशन ऑर्डर आणि जवळपास 9 तासांच्या ब्लॉकची योजना आखण्यात आली होती। सूक्ष्म नियोजन आणि ऑप्टिमायझेशनच्या माध्यमातून हा कालावधी कमी करून अहमदाबाद–वडोदरा विभागातील दोन्ही लाईन्ससाठी केवळ 3.5 तासांमध्ये काम पूर्ण करण्यात आले।
लिफ्टिंग ऑपरेशन 2200 मेट्रिक टन क्षमतेच्या क्रॉलर क्रेनद्वारे करण्यात आले, ज्यामध्ये 260 टनचा स्टँडबाय क्रेन, 80 टनचा क्रेन, मॅन लिफ्टर आणि अँकरिंग फ्रेमसह लिफ्टर बीम सिस्टीम यांसारख्या सहाय्यक उपकरणांचा वापर करण्यात आला। या लिफ्टिंग व्यवस्थेत 75 मिमी व्यासाचे प्रेस्ट्रेस्ड मॅकएलॉय बार, लिफ्टिंग बीम आणि हेवी-ड्युटी स्लिंग्सचा वापर करण्यात आला, ज्यामुळे या प्रचंड वजनाचे सुरक्षितपणे हाताळणे शक्य झाले।
या ऑपरेशनमुळे अनेक अभियांत्रिकी आव्हानांचे प्रदर्शन होते, ज्यामध्ये सुमारे 1360 मेट्रिक टनच्या अल्ट्रा-हेवी लिफ्टचे हाताळणे समाविष्ट आहे—जे भारतीय रेल्वे पायाभूत सुविधांवर करण्यात आलेल्या सर्वात जड लिफ्ट्सपैकी एक आहे—तसेच संपूर्ण काम मर्यादित वेळेत पूर्ण करण्याची आवश्यकता देखील यात समाविष्ट आहे।
याशिवाय, मर्यादित कार्यक्षेत्र, ओव्हरहेड इक्विपमेंट (OHE) आणि अनेक सक्रिय रेल्वे लाईन्समुळे जटिलता वाढते। अशा परिस्थितीत सुमारे 15 मीटर उंचीवर अचूक स्थापनेसाठी उच्च पातळीची अचूकता आवश्यक असते। यासाठी रेल्वे अधिकाऱ्यांसोबत रिअल-टाइम समन्वय, बॅकअप लिफ्टिंग सिस्टीमची तैनाती, कडक रिगिंग तपासणी, बीमच्या मोठ्या उघड्या पृष्ठभागामुळे वाऱ्याच्या वेगावर सतत देखरेख, तसेच सुरक्षित आणि अचूक इंस्टॉलेशन सुनिश्चित करण्यासाठी अचूक सर्वे आणि अलाइनमेंट नियंत्रण करण्यात आले।
